Pułapka podatkowa 60%: dochód od 100 000 do 125 140 funtów

Jak znika kwota wolna

Większość brytyjskich podatników nie płaci podatku od pierwszych 12 570 funtów dochodu. Sekcja 35 ustawy Income Tax Act 2007 odbiera tę kwotę wolną, gdy skorygowany dochód netto (adjusted net income) przekroczy 100 000 funtów: maleje ona o 1 funta za każde 2 funty powyżej tego progu, więc przy dochodzie 125 140 funtów nic z niej nie zostaje. Próg 100 000 funtów jest wpisany w ustawę jako stała kwota, a rząd zapowiedział, że sama kwota wolna pozostanie na poziomie 12 570 funtów do 5 kwietnia 2031 roku, więc zwykłe podwyżki wciąż wprowadzają w ten przedział kolejne osoby.

Skorygowany dochód netto to dochód do opodatkowania przed kwotami wolnymi, pomniejszony o niektóre ulgi: składki emerytalne wpłacone bez ulgi podatkowej, ubruttowioną wartość składek emerytalnych z ulgą u źródła (relief at source) i darowizn w ramach Gift Aid oraz straty z działalności gospodarczej. U pracownika bez takich ulg jest to wynagrodzenie brutto plus wszelkie inne dochody podlegające opodatkowaniu, na przykład odsetki od oszczędności, zysk z najmu czy opodatkowane świadczenia niepieniężne.

Dlaczego każdy dodatkowy funt kosztuje 60 pensów podatku dochodowego

Weźmy osobę z Anglii zarabiającą 110 000 funtów, która dostaje podwyżkę o 1 000 funtów. Dodatkowe 1 000 funtów jest opodatkowane wyższą stawką 40 procent, co kosztuje 400 funtów. Podwyżka odbiera też 500 funtów kwoty wolnej, więc 500 funtów, które dotąd było wolne od podatku, również podlega stawce 40 procent: to kolejne 200 funtów. Podatek dochodowy zabiera 600 z 1 000 funtów, składka National Insurance pracownika 2 procent, a zostaje 380 funtów.

Przedział kończy się na poziomie 125 140 funtów, bo tam kwota wolna spada do zera. Powyżej obowiązuje najwyższa stawka 45 procent (additional rate), a stawka krańcowa razem z National Insurance spada do 47%. W całym przedziale przejście ze 100 000 na 125 140 funtów dodaje 25 140 funtów brutto, ale tylko 9553 £ netto.

Porównanie z innymi krajami

Tabela pokazuje stawkę krańcową, ze wszystkimi potrąceniami, przy pensji 110 000 GBP przeliczonej na walutę każdego kraju, obok krajów, z którymi Wielka Brytania jest najczęściej porównywana. Brytyjska wartość uwzględnia odbieranie kwoty wolnej.

Przeliczono po kursach walut z 2 października 2026. Każdy kraj korzysta z domyślnego profilu kalkulatora i swojego najnowszego uchwalonego roku podatkowego. Koszty życia nie są porównywane.

• Wielka Brytania kontra Niemcy
• Wielka Brytania kontra Polska
• Wielka Brytania kontra Stany Zjednoczone
• Wielka Brytania kontra Cypr

W Szkocji kwota wolna znika przy wyższych stawkach

Podatnicy w Szkocji tracą kwotę wolną w ten sam sposób, ale dochód w tym przedziale jest tam opodatkowany stawką 45 procent (advanced rate), a nie 40 procent. Odbieranie 1 funta kwoty wolnej za każde 2 zarobione funty zamienia ją w 67,5 procent podatku dochodowego, a razem z National Insurance w 69,5%. Przy pensji 110 000 funtów podatnik w Szkocji zachowuje rocznie o 4050 £ mniej niż osoba z taką samą pensją w Anglii. Powyżej 125 140 funtów obowiązuje najwyższa szkocka stawka 48 procent.

Wpłaty emerytalne obniżają skorygowany dochód netto

Ponieważ odbieranie kwoty wolnej zależy od skorygowanego dochodu netto, wpłaty, które go obniżają, przywracają kwotę wolną. Najprostszą drogą jest salary sacrifice, czyli zamiana części pensji na wpłatę emerytalną: rezygnujesz z części wynagrodzenia z umowy, a pracodawca wpłaca tę samą kwotę na Twoją emeryturę, więc maleje wynagrodzenie, od którego liczy się podatek dochodowy i National Insurance. Rezygnacja z 10 000 funtów przy pensji 110 000 funtów zmniejsza wynagrodzenie netto o 3800 £, a na emeryturę trafia 10 000 funtów, bo podatek dochodowy spada o 6000 £. Pole wpłaty emerytalnej w kalkulatorze uwzględnia tę metodę i dwie opisane niżej.

Prywatne wpłaty do programu z ulgą u źródła również działają przez skorygowany dochód netto: odliczasz ubruttowioną kwotę wpłaty. Dostawca dopisuje do konta ulgę według stawki podstawowej, a resztę odzyskujesz w zeznaniu Self Assessment albo, jeśli nie składasz zeznania, przez usługę online urzędu skarbowego HMRC. Ani te wpłaty, ani wpłaty potrącane z wynagrodzenia brutto w ramach systemu net pay arrangement nie obniżają National Insurance: przy pensji 110 000 funtów wpłata 10 000 funtów na emeryturę kosztuje w obu przypadkach 4000 £ wynagrodzenia netto, o 200 £ więcej niż przy salary sacrifice.

Obowiązują limity. Ulga podatkowa obejmuje wpłaty do 100 procent zarobków, a u większości osób mieści się w rocznym limicie (annual allowance) 60 000 funtów. Od kwietnia 2029 roku tylko pierwsze 2 000 funtów rocznie wpłat emerytalnych w ramach salary sacrifice pozostanie wolne od National Insurance; zasady podatku dochodowego się nie zmieniają. Liczą się także darowizny Gift Aid: każdy przekazany funt obniża skorygowany dochód netto o 1,25 funta.

Wsparcie w opiece nad dziećmi znika powyżej 100 000 funtów

Niektóre formy wsparcia nie maleją stopniowo, tylko znikają od razu w całości. Z programu Tax-Free Childcare nie skorzystasz, jeśli Ty lub Twój partner spodziewacie się skorygowanego dochodu netto powyżej 100 000 funtów w danym roku podatkowym, a ten sam limit dotyczy bezpłatnych godzin opieki nad dziećmi dla pracujących rodziców w Anglii. Przekroczenie limitu, nawet o niewielką kwotę, odbiera całe uprawnienie. Obniżenie skorygowanego dochodu netto do 100 000 funtów lub mniej je przywraca, więc wpłata emerytalna może być dla rodzica warta więcej, niż sugerują same liczby podatkowe. Kalkulator nie uwzględnia wsparcia w opiece nad dziećmi.

Premie i koniec roku podatkowego

Skorygowany dochód netto obejmuje cały rok podatkowy, od 6 kwietnia do 5 kwietnia. Premia, podwyżka pod koniec roku czy opodatkowane świadczenie niepieniężne liczą się w roku wypłaty, więc nawet pensja poniżej 100 000 funtów może ostatecznie wpaść w ten przedział. Jeśli spodziewasz się dochodu blisko limitu, zsumuj przewidywany dochód za cały rok, zanim zdecydujesz o wpłacie: wpłaty emerytalne liczą się w tym roku podatkowym, w którym zostały dokonane.

Zanim zdecydujesz o wpłacie

• Zsumuj przewidywany skorygowany dochód netto za rok podatkowy, łącznie z premiami, świadczeniami niepieniężnymi i innymi dochodami podlegającymi opodatkowaniu.
• Wpisz kwotę wpłaty i jej metodę w polu emerytalnym kalkulatora i porównaj wynagrodzenie netto z wpłatą i bez niej.
• Odbierz ulgę według wyższej stawki od wpłat z ulgą u źródła w zeznaniu Self Assessment lub przez usługę online HMRC.
• Jeśli masz małe dzieci, sprawdź skorygowany dochód netto obojga rodziców względem limitu 100 000 funtów, od którego zależy wsparcie w opiece nad dziećmi.

Źródła i zakres modelu

Co obejmuje oszacowanie

Kalkulator szacuje dochód z pracy na podstawie obsługiwanych przepisów krajowych i wybranych danych. Pomija niemodelowane świadczenia, układy zbiorowe i okoliczności osobiste. Rzeczywiste zobowiązania określają oficjalne przepisy.

• Przykłady zakładają brak składki emerytalnej. Roczny limit emerytalny (annual allowance) i jego obniżanie nie są modelowane.

Oficjalne źródła

• GOV.UK – Income Tax rates and allowances: if you earn more than £100,000
• legislation.gov.uk – Income Tax Act 2007, section 35: income limit for personal allowances
• HMRC – Adjusted net income
• HMRC – Rates and thresholds for employers 2026 to 2027
• HM Treasury – Maintaining the personal allowance and basic rate limit until 5 April 2031
• GOV.UK – Tax on your private pension: pension tax relief
• GOV.UK – Tax on your private pension: annual allowance
• HMRC – Changes to salary sacrifice for pensions from April 2029
• GOV.UK – Tax-Free Childcare: check if you’re eligible
• GOV.UK – Childcare if you’re working: check you’re eligible